Add to favourites
News Local and Global in your language
19th of November 2018

Kultura



Józef Hen kończy dziś 95 lat. Wybitny pisarz wciąż bacznie obserwuje i żywo komentuje nasze czasy

– Świat jest, jaki jest, ale jest bujny i ciekawy – twierdzi w wywiadach Józef Hen, który kończy dziś 95 lat. To literacki majster najwyższej klasy, niebojący się etykietki „literatura popularna”. Jego książki zostały przetłumaczone na 21 języków.

Urodził się w 1923 r. na warszawskim Nowolipiu jako Józef Cukier. Pseudonim literacki Hen przyjął w roku 1944, gdy był żołnierzem II Armii Wojska Polskiego. – Hen to skrót mojego drugiego imienia Henryk – tłumaczył w jednym z wywiadów. – Mnie się moje nazwisko nie podobało – nie dlatego, że żydowskie, bo może być i niemieckie, i polskie, ale uważałem, że zanadto ten Cukier jak na pisarstwo konkretny. Nie zmieniłem nazwiska na takie z końcówką -ski, tylko na neutralne. Wiedziałem jedno – ma być krótkie i dźwięczne. Potem dopiero uświadomiłem sobie, że po angielsku „hen” znaczy kwoka, za to po hebrajsku – wdzięk. Jak w Izraelu mówiłem, że mam na nazwisko Hen, to grzeczni ludzie mówili: „I słusznie”.

Jako dziecko drukował w „Małym Przeglądzie” Janusza Korczaka. Swe żydowskie dorastanie (jego ojciec prowadził na stołecznym Muranowie firmę hydrauliczno-wodociągową) opisał w „Nowolipiu”, przeżycia wojenne m.in. w debiutanckiej książce „Kijów – Taszkient – Berlin”, „Najpiękniejszych latach” oraz „Nikt nie woła” – tę ostatnią w 1960 r. sfilmował Kazimierz Kutz. Ale akcję przeniesiono z sowieckiej wówczas Samarkandy na polskie Ziemie Odzyskane.

– [Ojciec] Był analfabetą, jeśli idzie o język polski, ale przecież czytał w jidysz gazety z dodatkami literackimi – opowiadał w „Wyborczej”. – Mama też dużo czytała – głównie powieści odcinkowe, ale pamiętam, jak przed śmiercią przeczytała mój „Crimen” i napisała do mnie: „Ty piszesz jak Rej” – czyli znała polską literaturę. Lubiła teatr, za czym ojciec nie przepadał. Wolał westerny. 

CZYTAJ TAKŻE: Rozmowa Donaty Subbotko z Józefem Henem

Józef Hen wydawał powieści sensacyjne („Toast” zekranizowany przez Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego jako „Prawo i pięść”), „płaszcza i szpady” („Crimen” zamieniony na serial przez Laco Adamika) oraz o tematyce współczesnej („Odejście Afrodyty”, „Pingpongista”). Pisał monografie historyczne, żeby bronić Tadeusza Boya-Żeleńskiego w „Błazen – wielki mąż” czy Stanisława Augusta Poniatowskiego w „Mój przyjaciel król”. Ale utwór dramatyczny – „Justyn! Justyn!” – poświęcił też raczej nielubianemu Władysławowi Gomułce.

Dziesięciu gości i dziesięć rozmów w jednym odcinku. Specjalne wydanie programu "Nogaś na stronie"

Ze swych licznych sfilmowanych scenariuszy najbardziej ceni „Don Gabriela” Ewy i Czesława Petelskich – o wrześniu 1939 r. oglądanym z perspektywy bohatera podobnego do Karola Irzykowskiego (Bronisław Pawlik), który spiera się z kimś podobnym do Boya (Igor Śmiałowski). Sam też próbował sił w roli reżysera („Perły i dukaty” z 1965 r.), ale jego karierę filmową przerwała antysemicka nagonka z marca 1968 r. Stał się w kulturze polskiej persona non grata. Na emigrację się jednak nie zdecydował. – Kiedyś Rakowski, naczelny „Polityki”, odwoził mnie do domu i pytam go: „Co robić, wyjechać?”. Powiedział: „Zostać i opisać” – wspominał pisarz. 

Jest świetnym gawędziarzem. Opowiada ze swadą o sporcie – w 1949 r. kupił odwiedzającemu Polskę biegaczowi Emilowi Zátopkowi kilogram kiełbasy zwyczajnej, bo w Czechosłowacji żywność była wtedy na kartki.

Najnowsza z książek Hena „Ja, deprawator” ukazała się w październiku nakładem wydawnictwa Sonia Draga. Podobnie jak trzytomowe „Nie boję się bezsennych nocy” oraz „Dziennik na nowy wiek” zawiera ona spostrzeżenia i notatki, tym razem z lat 2016-18.

Książki Józefa Hena dostępne są w formie ebooków w Publio.pl >>

Read More




Leave A Comment

More News

Głos Wielkopolski - Kultura

Wyborcza.pl - Kultura

Kultura w portalu Banzaj.pl

TVN24.pl - kultura, styl

Kultura

Kultura - Kultura i rozrywka

fakty.interia.pl

Disclaimer and Notice:WorldProNews.com is not the owner of these news or any information published on this site.