Add to favourites
News Local and Global in your language
15th of November 2018

Polska



Z czego możemy być dumni? Rozmowa z Adamem Michnikiem

– W 1989 r. potrafiliśmy ze zniewolenia wyjść bez szubienic i krwi, a poprzez rozmowy. Z tego jestem szalenie dumny – mówi Adam Michnik.

NEWSWEEK:  Coś ci się podoba w tej naszej historii ostatnich 100 lat?

ADAM MICHNIK: Dużo. Począwszy od tego, że w listopadzie 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. Po 123 latach! Wprawdzie działy się procesy od nas niezależne – Wielka Wojna 1914-1918, której skutkiem był praktyczny rozpad Rosji carskiej, imperium Habsburgów i Prus – ale przez te 123 lata Polacy chcieli niepodległości. Walczyli o nią, czasami płacąc cenę niewspółmierną do osiągnięć. Ale jasne było, że niepodległości chcą, że wiele dla niej są w stanie zrobić.

Druga sprawa – polska kultura. Jestem bardzo dumny z naszej literatury, muzyki, filmu, teatru. Bardzo podoba mi się sposób, w jaki kultura polska potrafiła się bronić przed zniewoleniem bolszewickim i stalinowskim. Podoba mi się ten wielotorowy opór, który w PRL miał formę pracy organicznej i formę buntów.

W naszej historii ogromnie mi się podoba to, co Jan Paweł II określił jako moment Westerplatte. Że są takie sprawy, którym trzeba dochować wierności – Polacy jako pierwsi powiedzieli Hitlerowi twarde „nie”.

No, i przede wszystkim to, że w 1989 r. potrafiliśmy ze zniewolenia wyjść bez szubienic i krwi, a poprzez rozmowy. Z tego jestem szalenie dumny.

Oczywiście – takie jest życie – każdy z tych jasnych punktów w historii ma też swe ciemne strony. Ale np. porównywanie Okrągłego Stołu do układu w Jałcie to kompletny idiotyzm i robienie ludziom wody z mózgu.

Wartości narodowe to dla mnie ten ciąg w polskiej tradycji historycznej – skrzyżowanie chrześcijaństwa bez stosów i oświecenia bez gilotyny.

W tym 1918 r. 80 proc. ludzi zamieszkałych na terytorium Polski w ogóle nie miało świadomości, że są Polakami, i o Polsce nie marzyło.

– Ale za to te 20 procent chciało! I z tych 20 procent jestem dumny. Dzięki nim mamy Polskę.

Ludzie byli raczej pogodzeni z losem i często przerażeni, że trafiła im się Polska, a nie na przykład Niemcy. Wtedy zaczęły się nacjonalizmy.

– Wcześniej. Nacjonalizmy zaczęły się pod koniec XIX w. i nie była to tylko polska specyfika. Ten spór – czy państwo ma być narodowe, czy obywatelskie – jest istotny, ale tak czy owak zwyciężyła idea państwa narodowego z wszystkimi pozytywnymi i negatywnymi skutkami.

Znasz piosenkę patriotyczną „Lance do boju, szable w dłoń, bolszewika goń, goń, goń!”, bardzo popularną w roku 1918, 1919 i 1920? Przeczytam ci taki fragment: „Słynny z mordów i grabieży/ Dziewiętnasty pułk młodzieży /Lance do boju, szable w dłoń, bolszewika goń, goń, goń!/ Dziewiętnasty tym się chwali: na postojach wioski pali/ Gwałci panny, gwałci wdowy/ Dziewiętnasty pułk morowy/ Same łotry i wisielce/ to są Jaworskiego strzelce/ Bić, mordować – nic nowego dla ułanów Jaworskiego/ Wroga gnębić, wódkę pić/Jaworczykiem trzeba być”.

– Przecież mówię, że wszystko ma dobre i złe strony. Straszne było to siłowe polonizowanie Ukraińców, Litwinów czy Białorusinów... Oczywiście świadomość narodowa nie była powszechna. Dlatego mam wielki szacunek dla zasług takich w gruncie rzeczy niedocenionych w naszej historii ludzi, jak Wincenty Witos czy Wojciech Korfanty. To oni kształtowali polskość w środowiskach niełatwych – Śląsk i chłopi.

Mało kto się zgłaszał wtedy do armii polskiej. Dezercja była na porządku dziennym. Czyli to mit, że wszyscy chcieli wolnej Polski?

– Teraz ja zacytuję – wieszcza Zygmunta Krasińskiego: „Jeden tylko, jeden cud/ Z szlachtą polską – polski lud”. To był warunek wskrzeszenia Polski. Tak, to mit. Ale uważam, że takie mity historyczne są bardzo cenne. Ten tłumaczył klasie szlacheckiej jej powinności wobec innych grup społecznych. Rzecz jasna mity trzeba wyjaśniać, prześwietlać, objaśniać. Ale są też takie mity, które trzeba szanować i doceniać ich wartość.

To tylko fragment rozmowy z Adamem Michnikiem o lekcjach płynących z ostatnich 100 lat i przyszłości Polski. W najnowszym „Newsweeku” o niepodległość pytamy Krystynę Jandę, Lecha Wałęsę i Timothy'ego Snydera. Nowe wydanie w kioskach i na Newsweek Plus.

Read More




Leave A Comment

More News

fakty.interia.pl

Wiadomości newsweek.pl

RSS Wiadomości.gazeta.pl

Wydarzenia Wprost 24: Kraj

Dziennik Bałtycki - Strona

Polska - Strona główna

TVN24.pl - wiadomości z

Disclaimer and Notice:WorldProNews.com is not the owner of these news or any information published on this site.